تبیین مؤلفه های مؤثر بر پذیرش بیمه کشاورزی جهت مدیریت ریسک و نقش آن ها در امنیت غذایی استان لرستان: کاربست دیمتل فازی
بیمه و کشاورزی - Insurance and Agriculture
1403/2024
چکیده
1 بخش کشاورزی بهعنوان یکی از پایه های اصلی تولید غذا همواره با ریسک های مختلفی مواجه است که می تواند امنیت غذایی را تحت تأثیر قرار دهد. یکی از ابزارهای مؤثر در مدیریت ریسک در بخش کشاورزی، بیمه کشاورزی است. بیمه کشاورزی امکان فراهم کردن پوشش مالی برای کشاورزان در مواجهه با خسارت های ناشی از عوامل غیرقابل پیش بینی را فراهم می آورد. همچنین نقش مهمی در بهبود امنیت غذایی با ایجاد اطمینان در تولیدات کشاورزی ایفا می کند و کشاورزان را در مقابل آثار مختلف ریسک ها حفاظت می کند. این تحقیق باهدف تبیین مؤلفه های مؤثر بر پذیرش بیمه کشاورزی به عنوان راهکاری جهت مدیریت ریسک و نقش آن در امنیت غذایی با استفاده از روش دیمتل فازی صورت گرفته است. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی پیمایشی است که به صورت کمی - کیفی یا آمیخته انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش متشکل از خبرگان و استادان دانشگاه در حوزه مدیریت بخش کشاورزی استان لرستان بود که با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی 18 نفر از آنها انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها در بخش کیفی و کمی به ترتیب مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه بود. مؤلفه های مرتبط با پذیرش بیمه و مدیریت ریسک با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته در بخش کیفی مشخص شد و در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه روابط علی و معلولی این مؤلفه ها با امنیت غذایی و میزان اهمیت آنها مشخص شدند. داده های به دست آمده در بخش کیفی با استفاده از روش کدگذاری، بررسی شد و برای تحلیل کمی از روش دیمتل فازی استفاده شد. بر اساس نتایج تحقیق، به طورکلی وضعیت درآمد کشاورزی و غیر کشاورزی از بیشترین تأثیرگذاری بر سایر عوامل نظام برخوردار است. ریسک پذیر بودن کشاورز، میزان استفاده از تسهیلات و اعتبارات بانکی، سطح تحصیلات، سطح زیر کشت، میزان عملکرد محصولات، میزان استفاده از کانال های ارتباطی، سطح دانش بیمه ای، اطلاع از انواع خطرهای احتمالی، میزان مشارکت اجتماعی، دسترسی غذایی، پایداری غذایی، کیفیت غذایی و سلامت غذایی در درجات بعدی تأثیرگذاری قرار دارند. همچنین سطح تحصیلات بیشترین تأثیرپذیری را از سایر متغیرهای مؤثر بر پذیرش بیمه و مدیریت ریسک کشاورزی دارد. درنهایت ویژگی ریسک پذیر بودن کشاورز، میزان استفاده از تسهیلات و اعتبارات بانکی، سطح زیر کشت، میزان عملکرد محصولات، کیفیت غذایی، سلامت غذایی، دسترسی غذایی و پایداری غذایی جزء مؤلفه های علّی بوده و اطلاع از انواع خطرهای احتمالی (دانش ریسک)، سطح تحصیلات، وضعیت درآمد کشاورزی و غیر کشاورزی، سطح دانش بیمه ای، میزان مشارکت اجتماعی، میزان استفاده از کانال های ارتباطی، مؤلفه های معلول به حساب میآیند. اطلاع از نتایج این تحقیق میتواند به بالا بردن سطح آگاهی مسئولان جهت فراهم آوردن زمینه های لازم برای پذیرش بیمه توسط کشاورزان و مدیریت ریسک های موجود در این بخش و درنهایت رسیدن به امنیت غذایی در استان لرستان کمک نماید.

