نیاز سنجی و اولویت بندی اجرای دوره های آموزشی منابع طبیعی با استفاده از مدل ترکیبی SWOT-AHP (مطالعه موردی: استان لرستان)
بوم شناسی جنگل های ایران - Ecology of Iranian Forest
1401/2022
چکیده
مقدمه و هدف: در برنامه های آموزشی که در سطح حوزه های آبخیز یا سامان ه ای عرفی برای پیشبرد اهداف سازمان جنگل ها و مراتع اجرا می شود عموما اولویت بندی نوع دوره آموزشی و تحلیل ارجحیت استفاده از روش های انتقال مفاهیم آموزشی برای گروه های هدف کمتر مورد توجه بوده است. اثر بخشی هر دوره ی آموزشی مستلزم هم سویی آموزش با نیازهای جامعه هدف است ؛ بنابراین قبل از اجرای هر برنامه آموزشی لازم است طی یک ساختار مشخص نیازهای آموزشی شناخته شده و بر اساس اولویت توسط موثرترین روش، آموزش داده شوند. هدف از این پژوهش تعریف یک ساختار نظام مند برای نیازسنجی دوره های آموزشی منابع طبیعی، اولویت بندی آنها بر اساس نظر کارشناسی و در نهایت تعیین روش مناسب جهت اجرای دوره های انتخاب شده است. مواد و روش ها: برای این مطالعه سامان عرفی چم پلک واقع در استان لرستان در نظر گرفته شد. در فرآیند تعیین نیازمندی های آموزشی از روش پشتیبانی تصمیم گیری با مدل های ترکیبی SWOT-AHP استفاده شد. از بین دوره های آموزشی تعریف شده توسط سازمان جنگل ها و مراتع کشور دوره های مناسب براساس نتایج مدل سوات و منابع اطلاعاتی محلی (بررسی تخلفات سامان عرفی) توسط گروه کارشناسان آموزش انتخاب گردید. در گام بعد دوره های انتخابی براساس روش رتبه بندی، اولویت بندی شد. یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد برای سامان عرفی چم پلک اجرای دوره های آموزشی مبانی کارآفرینی در منابع طبیعی (وزن نسبی 8/9)، نقش تغییر معیشت در مدیریت منابع طبیعی (وزن نسبی 8/3)، مدیریت چرا با مشارکت جوامع محلی (وزن نسبی 7/9) سه اولویت اول را دارا بودند. تحلیل توصیفی ترجیج استفاده از ابزار های آموزشی با استفاده از طیف لیکرت نیز نشان داد در مجموع به ترتیب رادیو، تلویزیون و اینترنت مرجح ترین ابزار های آموزش برای این سامان عرفی هستند. نتیجه گیری: در این پژوهش از ابزار های پشتیبانی تصمیم برای ایجاد ساختاری در پیشنهاد اجرای دوره های آموزشی برای جوامع محلی استفاده شد که می تواند به عنوان الگویی در سیاست گذاری های اجرای دوره های آموزشی در نظر گرفته شود.

