پهنه بندی خطر سیل در مناطق خشک با استفاده از مدل ترکیبی AHP-FUZZY در شهرستان دشتی، جنوب ایران
خشک بوم - Journal of Arid Biome
1403/2024
چکیده
سیل به عنوان شایع ترین بلای طبیعی در سراسر جهان در سال های اخیر در نظر گرفته شده است. تهیه نقشه های پتانسیل خطر سیل برای مدیریت و کاهش خطر سیل لازم و ضروری است. تغییرات اقلیمی و تغییر مسیر رودخانه و مسیلها در مناطق خشک سبب گسترش سیلابها شده است. هدف از این پژوهش، ارزیابی و پهنه بندی مناطق دارای خطر سیلاب با استفاده از رویکرد ترکیبی استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی- فازی (AHP-FUZZY) در شهرستان دشتی در استان بوشهر است. پارامترهای استفاده شده در این پژوهش عبارتند از لایه های بارش، ارتفاع از سطح دریا، شیب، تراکم شبکه زهکشی، کاربری اراضی، زمین شناسی و خاک که این لایه ها در محیط ARC GIS تهیه و طبقه بندی شده اند. سپس بر اساس روش AHP در نرم افزار AHP SOLVER وزن دهی و به کمک مدل فازی، لایه ها فازی شده اند و سرانجام با تلفیق روش AHP-FUZZY نقشه ارزیابی و پهنه بندی خطر سیل به دست آمده است. نتایج حاصل از پهنه بندی سیلاب نشان می دهد که شهرستان دشتی از لحاظ آسیب پذیری به پنج طبقه تقسیم می شود که 5/6 درصد از منطقه در محدوده خطر بسیار بالا و 9/27 درصد از منطقه در محدوده خطر بالا قرار دارد. نتایج نشان می دهد بتحلیل نقشه های نهایی نشان می دهد که یشترین پتانسیل خطر سیل مربوط به شهرهای خورموج، سنا و شنبه می باشد. تلفیق روش AHP-FUZZY قابلیت بالایی در ارزیابی و پهنه بندی خطر سیل دارد لذا آگاهی از پتانسیل سیل خیزی منطقه می تواند در هنگام رخداد سیلاب در جهت تدوین برنامه های مدیریت سیلاب مؤثر واقع شود.

