logo
logo
ArEn
عنوان :

انتخاب تأمین کنندگان سبز با مدل ترکیبی برنامه ریزی چندهدفه و مجموعه های راف

ناشر :

آموزش، تربیت و توسعه پایدار - Training, Education, and Sustainable Development

سال :

1403/2024

چکیده

هدف این پژوهش طراحی و ارائه مدلی دقیق و علمی برای انتخاب تأمین کنندگان سبز با استفاده از ترکیب برنامه ریزی ریاضی چندهدفه و تئوری مجموعه های راف در شرکت ایران خودرو است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی–توسعه ای و از نظر روش اجرا، توصیفی–تحلیلی و مدل سازی است. داده ها از طریق مطالعات میدانی و کتابخانه ای، اسناد شرکت ایران خودرو و سه پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان مرتبط با خرید و مسائل زیست محیطی و همچنین 18 تأمین کننده منتخب قطعات ایران خودرو بود که بر اساس جدول مورگان، 66 نفر از آنان در نمونه آماری شرکت کردند. روایی محتوایی پرسشنامه ها با شاخص CVI=0.91 و پایایی با آلفای کرونباخ بالاتر از 0.83 تأیید شد. برای تحلیل داده ها از آزمون t، تحلیل عاملی تأییدی، مدل ترکیبی برنامه ریزی چندهدفه و مجموعه های راف استفاده شد. وزن شاخص های زیست محیطی با مجموعه های راف و مدل چندهدفه با نرم افزار WinQSB به مدل خطی تک هدفه تبدیل گردید. نتایج تحلیل نشان داد که چهار معیار اصلی—قیمت، کیفیت، سطح خدمات و عملکرد زیست محیطی—در انتخاب تأمین کنندگان نقش اساسی دارند. اوزان به دست آمده به ترتیب برای معیارها برابر با 0.54، 0.12، 0.19 و 0.15 بود. در میان 18 تأمین کننده مورد بررسی، 12 تأمین کننده برتر بر اساس محدودیت های ظرفیت و تقاضا انتخاب شدند. نتایج بهینه مدل نشان داد که حداقل هزینه تأمین برابر با 15.885 میلیارد ریال، حداکثر سطح خدمت برابر با 2 روز بهبود، و حداقل درصد کالای معیوب 2.65٪ بوده است. همچنین میانگین امتیاز زیست محیطی تأمین کنندگان برتر بیش از 4 واحد برآورد شد که بیانگر هم سویی با اصول توسعه پایدار است. پژوهش حاضر نشان داد که ترکیب برنامه ریزی چندهدفه با مجموعه های راف می تواند ابزاری مؤثر و انعطاف پذیر برای انتخاب تأمین کنندگان سبز در صنایع مختلف باشد. این مدل با در نظر گرفتن معیارهای کمی و کیفی و محدودیت های واقعی، تصمیم گیری چندمعیاره را بهبود بخشیده و موجب ارتقای عملکرد زیست محیطی زنجیره تأمین می شود. استفاده از این مدل در صنایع آلاینده نظیر خودروسازی، شیمیایی و پتروشیمی می تواند به تخصیص بهینه منابع، کاهش آلودگی، و بهبود پایداری کمک کند.